พัฒนาเครื่องทอโลหะจากการประยุกต์กระบวนการผลิตงานหัตถกรรมการทอเสื่อจันทบูร หมู่บ้านเสม็ดงาม จังหวัดจันทบุรี

Author : ศันสนีย์ อาจนาฝาย และคณะ

การวิจัยเรื่องพัฒนาเครื่องทอโลหะ จากการประยุกต์กระบวนการผลิตงานหัตถกรรมการทอเสื่อจันทบูร หมู่บ้านเสม็ดงาม จังหวัดจันทบุรี มีวัตถุประสงค์ เพื่อ 1) ศึกษากระบวนการผลิตงานหัตถกรรมการทอเสื่อจันทบูร หมู่บ้านเสม็ดงาม จังหวัดจันทบุรี เพื่อนำไปประยุกต์การพัฒนาเครื่องทอโลหะ 2) พัฒนาเครื่องทอโลหะโดยประยุกต์กระบวนการทอเสื่อจันทบูร ให้ได้เป็นงานโลหะที่มีลวดลายการทอแบบพื้นฐาน และ 3) ทดสอบประสิทธิภาพการใช้เครื่องมือการทอโลหะที่ได้จากกระบวนการผลิตงานหัตถกรรมการทอเสื่อจันทบูร โดยมีขั้นตอนการดำเนินงาน เริ่มจากการศึกษากระบวนการผลิตงานหัตถกรรมการทอเสื่อจันทบูร ศึกษาการผลิตเครื่องทอเสื่อกกจันทบูร และศึกษาโลหะที่จะนำมาใช้ในการทอ ซึ่งในส่วนของการศึกษาข้อมูลเบื้องต้น ผู้วิจัยได้ใช้เครื่องมือแบบสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญที่มีประสบการณ์ ทำการวิเคราะห์ข้อมูล เพื่อนำไปใช้ในการพัฒนาเครื่องทอโลหะ แล้วจึงผลิตเครื่องทอโลหะต้นแบบ ทดลองทอโลหะเพื่อให้ได้ผืนทอโลหะที่เหมาะสม และนำไปทดสอบประสิทธิภาพการใช้เครื่องมือการทอโลหะ โดยผู้เชี่ยวชาญและวิเคราะห์ข้อมูล ผลการวิจัย พบว่า วัสดุที่เหมาะสมในการผลิตเครื่องทอโลหะ เป็นวัสดุเหล็ก ที่มีความแข็งแรง ทนทาน ง่ายต่อการผลิต เครื่องทอโลหะมีขนาดกว้าง 30 ซม. x ยาว 80 ซม. x สูง 20 ซม. สามารถถอดแยกชิ้นส่วนได้ พกพาสะดวก ส่วนโลหะที่ใช้งานในการทอ เลือกใช้โลหะทองแดงและโลหะทองเหลือง ขนาดเส้นโลหะที่เลือกใช้ได้นำเอาขนาดของพุ่งจากเส้นกก ที่มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 1.0 - 1.2 มม. และเส้นยืน จากปอกระเจาที่มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 1.0 มม. มาใช้เทียบกับเส้นโลหะ ซึ่งสามารถทอเป็นผืนโลหะได้ทั้งโลหะทองแดงและโลหะทองเหลือง การทอทำได้ง่าย มีความสวยงาม เส้นเรียง ชิด แน่น สม่ำเสมอ แต่มีน้ำหนักค่อนข้างมาก ผู้วิจัยได้ลดขนาดเส้นโลหะลง โดยใช้เส้นยืนขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 0.3, 0.5 และ 0.7 มิลลิเมตร จับคู่การทอกับเส้นพุ่ง โดยให้เส้นพุ่งมีขนาดใหญ่กว่าเส้นยืน ทำให้ได้ผืนโลหะที่มีความละเอียดขึ้นและน้ำหนักเบาลงตามขนาดของเส้นโลหะ แต่จะมีปัญหาในบางขนาด โดยเฉพาะเส้นยืนที่มีขนาดเล็กและเส้นพุ่งมีขนาดใหญ่แตกต่างกันมาก ส่งผลให้เส้นยืนเกิดความเครียด (Strain) จากผลดังกล่าว จึงสรุปได้ว่า เส้นยืนจะต้องมีขนาดเท่ากับหรือมากกว่าร้อยละ 42 ของเส้นพุ่ง และจากการประเมินประสิทธิภาพการใช้งานเครื่องทอโลหะ มีค่าคะแนนประเมิน 4.73 จากคะแนนเต็ม 5.00 คิดเป็นค่าเฉลี่ยร้อยละ 94.6 อยู่ในระดับดีมาก โดยมีข้อคิดเห็นเพื่อการพัฒนา เช่น เรื่องระบบการทอให้มีความสะดวกรวดเร็วขึ้น ควรมีระบบรองรับการใช้งานที่สามารถเปลี่ยนอะไหล่เครื่องทอได้ พัฒนาด้านความอ่อนแข็งของโลหะ รวมถึงขนาดและรูปแบบเส้นลวดให้มีความหลากหลายขึ้น ศึกษาและพัฒนาเพื่อป้องกันการเกิดออกไซด์บนเส้นโลหะหรือชิ้นงานทอ และพัฒนาต่อยอดให้มีสีของโลหะที่มากขึ้นเพื่อทอให้เกิดลวดลายและสีสันในการนำไปใช้งาน

Published Date : 12 May 2022
Page : 145 หน้า
Publisher : สถาบันวิจัยและพัฒนาอัญมณีและเครื่องประดับแห่งชาติ (องค์การมหาชน)
Available : Unlimited

MARC INFORMATION

050 b : Published Year 
2563 
245 a : Title 
พัฒนาเครื่องทอโลหะจากการประยุกต์กระบวนการผลิตงานหัตถกรรมการทอเสื่อจันทบูร หมู่บ้านเสม็ดงาม จังหวัดจันทบุรี 
260 b : Name of publisher 
สถาบันวิจัยและพัฒนาอัญมณีและเครื่องประดับแห่งชาติ (องค์การมหาชน) 
300 a : Total pages 
145 หน้า 
520 a : Description 
การวิจัยเรื่องพัฒนาเครื่องทอโลหะ จากการประยุกต์กระบวนการผลิตงานหัตถกรรมการทอเสื่อจันทบูร หมู่บ้านเสม็ดงาม จังหวัดจันทบุรี มีวัตถุประสงค์ เพื่อ 1) ศึกษากระบวนการผลิตงานหัตถกรรมการทอเสื่อจันทบูร หมู่บ้านเสม็ดงาม จังหวัดจันทบุรี เพื่อนำไปประยุกต์การพัฒนาเครื่องทอโลหะ 2) พัฒนาเครื่องทอโลหะโดยประยุกต์กระบวนการทอเสื่อจันทบูร ให้ได้เป็นงานโลหะที่มีลวดลายการทอแบบพื้นฐาน และ 3) ทดสอบประสิทธิภาพการใช้เครื่องมือการทอโลหะที่ได้จากกระบวนการผลิตงานหัตถกรรมการทอเสื่อจันทบูร โดยมีขั้นตอนการดำเนินงาน เริ่มจากการศึกษากระบวนการผลิตงานหัตถกรรมการทอเสื่อจันทบูร ศึกษาการผลิตเครื่องทอเสื่อกกจันทบูร และศึกษาโลหะที่จะนำมาใช้ในการทอ ซึ่งในส่วนของการศึกษาข้อมูลเบื้องต้น ผู้วิจัยได้ใช้เครื่องมือแบบสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญที่มีประสบการณ์ ทำการวิเคราะห์ข้อมูล เพื่อนำไปใช้ในการพัฒนาเครื่องทอโลหะ แล้วจึงผลิตเครื่องทอโลหะต้นแบบ ทดลองทอโลหะเพื่อให้ได้ผืนทอโลหะที่เหมาะสม และนำไปทดสอบประสิทธิภาพการใช้เครื่องมือการทอโลหะ โดยผู้เชี่ยวชาญและวิเคราะห์ข้อมูล ผลการวิจัย พบว่า วัสดุที่เหมาะสมในการผลิตเครื่องทอโลหะ เป็นวัสดุเหล็ก ที่มีความแข็งแรง ทนทาน ง่ายต่อการผลิต เครื่องทอโลหะมีขนาดกว้าง 30 ซม. x ยาว 80 ซม. x สูง 20 ซม. สามารถถอดแยกชิ้นส่วนได้ พกพาสะดวก ส่วนโลหะที่ใช้งานในการทอ เลือกใช้โลหะทองแดงและโลหะทองเหลือง ขนาดเส้นโลหะที่เลือกใช้ได้นำเอาขนาดของพุ่งจากเส้นกก ที่มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 1.0 - 1.2 มม. และเส้นยืน จากปอกระเจาที่มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 1.0 มม. มาใช้เทียบกับเส้นโลหะ ซึ่งสามารถทอเป็นผืนโลหะได้ทั้งโลหะทองแดงและโลหะทองเหลือง การทอทำได้ง่าย มีความสวยงาม เส้นเรียง ชิด แน่น สม่ำเสมอ แต่มีน้ำหนักค่อนข้างมาก ผู้วิจัยได้ลดขนาดเส้นโลหะลง โดยใช้เส้นยืนขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 0.3, 0.5 และ 0.7 มิลลิเมตร จับคู่การทอกับเส้นพุ่ง โดยให้เส้นพุ่งมีขนาดใหญ่กว่าเส้นยืน ทำให้ได้ผืนโลหะที่มีความละเอียดขึ้นและน้ำหนักเบาลงตามขนาดของเส้นโลหะ แต่จะมีปัญหาในบางขนาด โดยเฉพาะเส้นยืนที่มีขนาดเล็กและเส้นพุ่งมีขนาดใหญ่แตกต่างกันมาก ส่งผลให้เส้นยืนเกิดความเครียด (Strain) จากผลดังกล่าว จึงสรุปได้ว่า เส้นยืนจะต้องมีขนาดเท่ากับหรือมากกว่าร้อยละ 42 ของเส้นพุ่ง และจากการประเมินประสิทธิภาพการใช้งานเครื่องทอโลหะ มีค่าคะแนนประเมิน 4.73 จากคะแนนเต็ม 5.00 คิดเป็นค่าเฉลี่ยร้อยละ 94.6 อยู่ในระดับดีมาก โดยมีข้อคิดเห็นเพื่อการพัฒนา เช่น เรื่องระบบการทอให้มีความสะดวกรวดเร็วขึ้น ควรมีระบบรองรับการใช้งานที่สามารถเปลี่ยนอะไหล่เครื่องทอได้ พัฒนาด้านความอ่อนแข็งของโลหะ รวมถึงขนาดและรูปแบบเส้นลวดให้มีความหลากหลายขึ้น ศึกษาและพัฒนาเพื่อป้องกันการเกิดออกไซด์บนเส้นโลหะหรือชิ้นงานทอ และพัฒนาต่อยอดให้มีสีของโลหะที่มากขึ้นเพื่อทอให้เกิดลวดลายและสีสันในการนำไปใช้งาน 

NO REVIEWS

  1. There are no reviews yet, why not be the first one?

We uses cookies to improve website performance. You can learn more about the use of cookies at Cookie Policy Setting Accept